• Greek
  • English
Λίμνη Κερκίνη
Ο υγροβιότοπος της Κερκίνης βρίσκεται στο γεωγραφικό τμήμα του νομού Σερρών και εκτείνεται σε μια υπέροχη φυσική έκταση, με κέντρο τη λίμνη Κερκίνη. Η λίμνη απλώνεται κατά μήκος του ποταμού Στρυμόνα, ο οποίος ξεκινά από τις πλαγιές του βουλγαρικού όρους Βίτοσα. Τροφοδοτείται και από τον ποταμό Κερκινίτη, που απορρέει από το όρος Μαυροβούνι ή Κρούσια (με υψόμετρο πάνω από 1.100 μέτρα) στα δυτικά ενώ βόρεια τελειώνει στο όρος Μπέλες ή Κερκίνη (με υψόμετρο πάνω από 2.000 μέτρα). Ανατολικά και δυτικά, η αρκετά επίπεδη γη διαθέτει αναχώματα, ορίζοντας μια ανισόπεδη μορφολογικά έκταση που οδηγεί σε φράγμα.
Η περιοχή του υγροτόπου Κερκίνης έχει ανακηρυχτεί Εθνικό Πάρκο. Είναι ένας από τους 10 υγροτόπους Διεθνούς Σημασίας της Ελλάδας σύμφωνα με τη Σύμβαση Ramsar. Περιλαμβάνεται στο δίκτυο των περιοχών Φύση 2000 σύμφωνα με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ και είναι περιοχή Ειδικής Προστασίας σύμφωνα με την Οδηγία 79/409/ΕΟΚ και σημαντική για τα πουλιά περιοχή (ΙΒΑ). Σχεδόν όλα τα σπονδυλωτά είδη που συναντάμε στη λίμνη περιλαμβάνονται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ της Σύμβασης της Βέρνης (Σύμβαση για την προστασία της Άγριας Ζωής και του Φυσικού Περιβάλλοντος της Ευρώπης). Πολλά από τα αποδημητικά είδη πουλιών προστατεύονται επίσης από τη Σύμβαση της Βόννης (Σύμβαση για τη διατήρηση των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα).
Η λίμνη δεν είναι ίδια όλο το χρόνο. Η πιο μεγάλη σε όγκο εκδοχής της είναι στα τέλη της άνοιξης με αρχές καλοκαιριού. Από τα μέσα του καλοκαιριού, το μέγεθος ελαττώνεται και το συγκεντρωμένο νερό χρησιμοποιείται για άρδευση, χαρίζοντας ζωή σε χιλιάδες εκτάρια καλλιεργήσιμης γης στην πεδιάδα των Σερρών. Οι τρεις προσβάσιμες πλευρές της λίμνης δίνουν τη δυνατότητα στον επισκέπτη να παρατηρήσει τα πουλιά, ενώ τα μικρά λιμάνια στη βόρεια πλευρά της λίμνης στο Μανδράκι, στο χωριό Κερκίνη και στο νότιο άκρο της στο Λιθότοπο, όπου βρίσκεται το φράγμα, είναι πολύ όμορφα.
Ο υγρότοπος φιλοξενεί μια αξιοθαύμαστη πανίδα. Στο ποικιλόμορφο φυσικό περιβάλλον της Κερκίνης έχουν καταγραφεί περισσότερα από 620 είδη φυτών. Έξι από αυτά περιλαμβάνονται στο Κόκκινο βιβλίο των απειλούμενων φυτών. Επιπλέον, εκτός από τις περιοχές της υδρόβιας βλάστησης υπάρχουν πολλά δασικά οικοσυστήματα, καθώς και η υποαλπική ζώνη κατά μήκος της κορυφογραμμής του όρους Κερκίνη. Τα φυτά αν και διατηρούν μια μόνιμη παρουσία αλλάζουν κατανομή από έτος σε έτος. Η ωραιότερη εποχή στη λίμνη είναι το τέλος του καλοκαιριού και το φθινόπωρο. Τα βουνά ωστόσο έχουν αγριολούλουδα όλο το χρόνο ενώ ένα ή δύο είναι ανθισμένα ακόμα και τα Χριστούγεννα.
Την άνοιξη, που έρχεται νωρίς, τα χωράφια γεμίζουν παπαρούνες και χαμομήλια. Όλη η περιοχή είναι γεμάτη χρώματα και οι λόφοι καλύπτονται με ανεμώνες, ασφόδελους και άλλα λουλούδια δημιουργώντας μια πανέμορφη εικόνα. Ως τον Ιούλιο τα βουνά γίνονται όλο και πιο όμορφα και η περιοχή είναι γεμάτη από χρώματα και ευωδιές. Τα θυμάρια και τα διάφορα άλλα βότανα συναγωνίζονται για να προσελκύσουν τις πεταλούδες, ενώ ξεχωριστό χώρο στις καρδιές των περιπατητών της φύσης έχουν οι ορχιδέες. Ακόμη στα βουνά ευδοκιμούν βρύα και λειχήνες που διακοσμούν μόνιμα τα δέντρα και τους βράχους, ενώ οι μύκητες περιμένουν μέχρι τις αρχές του χειμώνα για να κάνουν την καλύτερη επίδειξή τους.
Εκτός από τα πουλιά, η λίμνη Κερκίνη φιλοξενεί πολλά είδη ζώων και ψαριών, αμφίβιων, ερπετών και θηλαστικών, αλλά η τεράστια πλειονότητα της πανίδας είναι τα ασπόνδυλα και ειδικά τα έντομα. Μια πρόσφατη εξελισσόμενη έρευνα έχει καταγράψει πάνω από 1.000 είδη εντόμων στην προστατευόμενη περιοχή, με τρία νέα είδη για την επιστήμη και πάνω από 50 για την Ελλάδα. Ο συνολικός αριθμός τους είναι πλέον μεγαλύτερος από 4.000. Επιπλέον φιλοξενούνται πολλά ενδιαφέροντα είδη σαρανταποδαρουσών, χιλιοποδαρούσων, αραχνών και ένα είδος σκορπιού. Αυτά που περισσότερο παρατηρούν οι επισκέπτες είναι οι πεταλούδες. Στα μέσα του χειμώνα εμφανίζονται μόνο τις πιο θερμές μέρες, αλλά τον υπόλοιπο χρόνο βρίσκονται παντού άφθονες και γοητευτικές. Και αν σας αρέσει η νύχτα τότε θα συναντήσετε μερικά από τα 350 είδη νυχτοπεταλούδας.
Ο υγρότοπος της Κερκίνης έχει ακόμα 47 είδη ακριδών και τριζονιών, πολυάριθμα είδη από λιβελούλες, σκαθάρια, μύγες, πολλές μέλισσες και σφήκες. Επειδή ακριβώς έχει καταμετρηθεί ένας μικρός μόνο αριθμός η περιοχή προσφέρεται για εξερεύνηση από ερασιτέχνες ή έμπειρους εντομολόγους. Στον υγρότοπο συναντιούνται συνολικά 31 είδη ψαριών. Το μέγεθός τους ποικίλει και αποτελούν τροφή για μεγάλο αριθμό ψαροφάγων πουλιών. Η λίμνη Κερκίνη φιλοξενεί κι έναν τεράστιο αριθμό αμφίβιων, 8 είδη βατράχων και φρύνων. Ακόμη έχουν εντοπιστεί πολλά είδη ερπετών, 10 είδη σαύρας και 12 είδη φιδιών.
Στις αναδασώσεις πεύκης ψηλά στα βουνά ζουν χαριτωμένοι σκίουροι. Αν είστε τυχεροί θα συναντήσετε ζαρκάδια, αλεπούδες, λαγούς, αγριόγατες, σκαντζόχοιρους και κουνάβια. Στα βουνά ζουν ακόμη αγριόχοιροι και μικρές ομάδες λύκων και τσακαλιών. Οι βίδρες αν και είναι δύσκολο να τις δείτε βρίσκονται στις υδάτινες συγκεντρώσεις ενώ οι μικροτυφλοπόντικες ζουν στη βορειοανατολική πλευρά της λίμνης. Η πλειονότητα πάντως των θηλαστικών είναι νυχτερίδες, ποντίκια, αρουραίοι και μυγδαλίδες. Στον υγρότοπο της Κερκίνης φιλοξενείται ο μεγαλύτερος πληθυσμός νεροβούβαλων στην Ελλάδα. Με το αργό τους βάδισμα, την αγάπη τους για τη λάσπη και το νερό, το μεγάλο τους μέγεθος είναι το σήμα κατατεθέν της περιοχής.
Πάνω από 10.000 πουλιά φιλοξενούνται στην Κερκίνη, οποιαδήποτε εποχή του χρόνου. Στα τέλη του καλοκαιριού, με τους νεογέννητους κορμοράνους ο αριθμός αυξάνεται στις 20.000, ενώ το χειμώνα είναι πάνω από 30.000 κυρίως πάπιες και μπορείτε άνετα να παρατηρήσετε 18 είδη. Εκτός από τις πάπιες μπορείτε να δείτε 3 ή 4 είδη χήνες και πιθανόν τα 3 είδη κύκνων της Ευρώπης. Στον υγρότοπο της Κερκίνης βρίσκει καταφύγιο ένας μικρός αριθμός από κεφαλούδια, φερεντίνια και βαλτόπαπιες μαζί με ένα μεγάλο αριθμό από καπακλή και τεράστια κοπάδια από γκισάρι. Επιπλέον, στην αρχή της άνοιξης η λίμνη φιλοξενεί εκατοντάδες σαρσέλες που κάνουν στάση καθώς αποδημούν για το βορρά.
Άλλοι χειμερινοί επισκέπτες είναι οι στικταετοί, τα φοινικόπτερα και περιστασιακά γερανοί ή ακόμη και μαύροι πελαργοί. Την άνοιξη και το καλοκαίρι έρχονται για να αναπαραχθούν ο κραυγαετός, ο χρυσαετός, ο φιδαετός, ο σταυραετός και ο θαλασσαετός. Ο υγρότοπος την άνοιξη ή νωρίς το καλοκαίρι προσφέρει κατοικία και σε μικρότερα αρπακτικά όπως τσίφτες, διπλοσάινα, σαΐνια και πετρίτες, που αναπαράγονται εδώ και είναι τα πιο κοινά αρπακτικά, ενώ είναι σχεδόν σίγουρο πως θα δείτε μαυροκιρκίνεζα και μαυροπετρίτες καθώς περνούν ταξιδεύοντας συχνά σε μεγάλους αριθμούς.
Ο υγρότοπος είναι πολύ γνωστός για τη λαγγόνα και τον αργυροπελεκάνο, που αναπαράγονται εδώ και έχουν μόνιμη παρουσία στην περιοχή. Επίσης, ένας μεγάλος αριθμός πουλιών που αναπαράγονται σε μικτές αποικίες στο παραποτάμιο δάσος είναι ο λευκοτσικνιάς, ο σταχτοτσικνιάς, ο πορφυροτσικνιάς, ο νυχτοκόρακας, η χουλιαρομύτα, η χαλκόκοτα και σε άλλα μέρη γύρω από τη λίμνη ο ομικροτσικνιάς, η σκουφοβουτηχτάρα και το νανοδουτηχτάρι.
Η περιοχή του υγροτόπου φιλοξενεί μια θαυμάσια ποικιλία από μικροπούλια. Μελισσοφάγοι, τσαλαπετεινοί και συκοφάγοι γεμίζουν τον τόπο με τα χρώματά τους και το όμορφο τραγούδι τους, ενώ 4 είδη αετομάχων αναπαράγονται εδώ. Σε διάφορα μέρη της περιοχής βρίσκονται 7 ή 8 είφη από παπαδίτσες. Μια ποικιλία από τσιριβάκους μπορούν να παρατηρηθούν σε χαμηλότερους θαμνότοπους ενώ η τσιχλοποταμίδα, η βαλτοποταμίδα και το ψευταηδόνι με τις φωνές τους αποτελούν πραγματική διασκέδαση για τους επισκέπτες.
Σε όλη την προστατευόμενη περιοχή κοντά στη λίμνη είναι εύκολο να δείτε σιρλοτσίχλονο, αμπελουργό και τσιφτά ενώ ο βλάχος και το βουνοτσίχλονο είναι συνήθως ψηλά στα βουνά. Άλλα είδη που αξίζει να προσέξει κανείς είναι η ασπροκώλα, ο καλαμοκανάς, το τρυγόνι, τα διάφορα είδη δρυοκαλαπτών, ο νανομυγοχάφτης, ο βραχοτσοπανάκος, ο πετροκότσυφας, ο γαλαζοκότσυφας και τα αποδημητικά αγιοπούλια κυρίως το δεύτερο μισό του Μαΐου.
Τέλος, είναι καλό να θυμάστε ότι το γιδοβύζι και τουλάχιστον 6 είδη από κουκουβάγιες σας κρατάνε συντροφιά μετά τη δύση του ηλίου όταν τα υπόλοιπα πουλιά κοιμούνται και ο τόπος ησυχάζει. Ο γκιώνης παρότι όχι μόνιμος κάτοικος αναπαράγεται εδώ και είναι πολύ συνηθισμένος στα χωριά. Ο μπούφος είναι επίσης μόνιμος αλλά σπάνιος κάτοικος που για να παρατηρήσετε χρειάζεται να βγείτε έξω από τα χωριά το σούρουπο. Η ομορφιά των πουλιών στη λίμνη είναι εκπληκτική σχεδόν απερίγραπτη και η εμπειρία πραγματικά ανεπανάληπτη.

Πηγή: Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Σερρών
 
Περισσότερα